وبلىستىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى ورال بەكماعانبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ءبىر توقسانىندا وبلىستا 299 اتا-انا بالاسىن ەكتىرۋدەن ءتۇرلى سەبەپتەرمەن باس تارتقان.
«بۇل كورسەتكىشتى تىم كوپ دەپ ايتۋعا بولمايدى. ويتكەنى وتكەن جىلدارعا قاراعاندا ونىڭ ازايۋى بايقالادى. ءبىر جىلدارى ءبىزدىڭ وڭىردە ەگۋگە قارسى اتا-انالاردىڭ سانى 350-گە جەتكەن بولاتىن. بيىل الگى قارسى بولعان 299 اتا-انانىڭ اراسىنان 26-سى قايتا ويلانىپ, ءسابيىن ەكترۋگە اكەلدى» دەدى ورال ايتپاي ۇلى.
بالاسىن ەكتىرۋدەن باس تارتاتىنداردىڭ سەبەبى ءارتۇرلى. باستى سەبەپ – اتا-انالاردىڭ سەنىمىنە (69,9 پايىز) بايلانىستى. نەگىزى بالا ەسەيگەنشە ەگۋدىڭ 7-دەن 9-عا دەيىن ءتۇرىن الۋى كەرەك. بارلىعى ەگۋدىڭ 21 ءتۇرى بار. سەميناردا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق تالداۋ جانە مونيتورينگ عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ جۇقپالى جانە پارازيتارلىق اۋرۋلار دەپارتامەنتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل قۋاتباەۆا جانە س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى نەۆرولوگيا كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى گۇلنار مۇحامبەتوۆا ەگۋدىڭ قاجەتتىلىگىن ەگجەي-تەگجەيلى ءتۇسىندىردى.
«ەگۋ ارقىلى عانا اۋىزدىقتالاتىن اۋرۋلار بار. مىسالى, ا,ۆ گەپاتيتتەرى, اۋليە, قىزىلشا, تىنىس جولدارى جۇقپالى دەرتتەرى باسقاشا ەمدەۋگە باعىنبايدى. مىسالى, 1995-1997 جىلدارعا, ياعني گەپاتيت ۆ اۋرۋىنا قارسى ەكپەنى قولدانعانعا دەيىن ەلىمىزدە بارلىق تۇرعىنداردىڭ 10 پايىزى سارى اۋرۋدى تاراتۋشىلار قاتارىندا بولاتىن. ەكپەنى ەنگىزگەن سوڭ 20 جىلدان كەيىن ولاردىڭ قاتارى 1 پايىزعا دەيىن تومەندەدى» دەدى ايناگۇل مۇقانقىزى.
ماماندار ەكپەنىڭ ارقاسىندا قازاقستاندا جۇقپالى اۋرۋلاردىڭ قالاي اۋىزدىقتالاتىنىن, قانداي جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىن, ونىڭ ناتيجەسىن ايتتى. قازاقستاندا پايدالانىلاتىن ەكپەنىڭ بارلىعى دا دۇنيەجۇزىندە قولدانىلادى. ەكپە دارىلەرى دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ تەكسەرۋىنەن ءوتىپ, سەرتيفيكاتتالادى. ەۋروپادا سوڭعى جىلدارى ەكپەدەن باس تارتۋ بەلەڭ العان جەرلەردە اۋليە اۋرۋىنىڭ وشاقتارى پايدا بولعان. ال ونىڭ سالدارىنان بالا شەتىنەپ تە كەتەدى.
«سوڭعى 20 جىلدا ەكپەنىڭ ارقاسىندا رەسپۋبليكادا ءتۇبى باۋىر راگىنا اپاراتىن گەپاتيت ۆ اۋرۋىنان 80 مىڭ ادامدى ساقتاپ قالدىق» دەدى ايناگۇل مۇقانقىزى. ال پروفەسسور گۇلنار مۇحامبەتوۆا نەۆرولوگيالىق اۋرۋلاردان زارداپ شەگەتىن بالالاردى, ارينە, اۋرۋدىڭ دەڭگەيىنە بايلانىستى ەگۋ كەرەكتىگىن, ايناگۇل قۋاتباەۆا بۇگىنگى اتا-انالار جۇقپالى, قاۋىپتى اۋرۋلاردىڭ زاردابىن كورمەگەن جاستار. سوندىقتان ولار بالاسىن اياپ, قينالماسىن دەپ, ەگۋدەن باس تارتاتىنىن ايتتى.
قازىر قازاقستاندا بالالاردىڭ 95-98 پايىزى ەگۋگە قامتىلادى. شامامەن 0,04 پايىزى باس تارتادى. جۇقپالى, قاۋىپتى اۋرۋلار باس كوتەرمەس ءۇشىن بالالاردى ەگۋ 95 پايىزدان تومەن تۇسپەۋى ءتيىس ەكەن. قوستاناي وبلىسىندا بۇل ءىس 99 پايىز ورىندالادى.
ءنازيرا جارىمبەت
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي
